CFE nedir, ne zaman ve ne kadar ödenir?

CFE nedir, kim öder?

CFE (cotisation foncière des entreprises), işletmenizin bulunduğu belediye ve belediyeler birliği için alınan yıllık yerel bir vergidir. Cironuza ya da kârınıza göre değil, işinizi yaptığınız yere göre hesaplanır.

1 Ocak itibarıyla serbest bir meslek faaliyeti yürüten herkes kural olarak öder: şirketler, şahıs işletmeleri ve mikro girişimciler. Mikro girişimcinin URSSAF’a ödediği primler CFE’yi kapsamaz; CFE ayrı bir vergidir ve ayrıca gelir.

Muafiyetler vardır (kuruluş yılı, çok düşük ciro, bazı faaliyetler); aşağıda anlatılıyor. Bunların dışında CFE her yıl gelir.

Bildirim kâğıtla gelmez

CFE bildirimi (avis d’impôt) postayla gönderilmez; yalnızca impots.gouv.fr’deki işletme hesabınıza (« espace professionnel ») konur. Bu hesap, kişisel vergi hesabınızdan ayrıdır ve işletmenizin SIREN’iyle açılır.

İşletme hesabını açmayı ertelemeyin. Hesabınız olmasa da bildirim düzenlenir ve ödeme tarihi işler; tek fark, sizin görmemenizdir.

⚠️ « Bildirim bana gelmedi » bir savunma sayılmaz: süresinde ödenmeyen CFE’ye gecikme zammı eklenir. Yılın son iki ayında işletme hesabınıza bakmayı alışkanlık edinin.

Ne zaman ödenir?

Son ödeme tarihi genellikle 15 Aralık’tır. Tarih bazı yıllar birkaç gün kayabilir: her zaman bildiriminizdeki tarihi esas alın.

Ödeme internetten yapılır: işletme hesabınızdan doğrudan ödeme ya da son tarihte otomatik çekim (prélèvement à l’échéance). Bir önceki yılın CFE’si yüksek olan işletmelerden Haziran’da bir avans da istenir; sizin için geçerliyse bildiriminiz bunu ayrıca söyler.

Aylık taksitle ödemek

Aralık’ta tek seferde ödemek yerine aylık otomatik ödemeyi (mensualisation) seçebilirsiniz: tutar yıl içine aylık taksitlerle yayılır ve Aralık’ta büyük bir ödeme kalmaz.

Başvuru işletme hesabınızdan yapılır. Taksitlerin hangi yıl başlayacağı başvuru tarihine bağlıdır; yılın ikinci yarısında yapılan başvuru genellikle ertesi yıl işler. Güncel tarihleri impots.gouv.fr’de kontrol edin.

Ne kadar ödenir? Tutar neye bağlı?

CFE’nin herkes için geçerli bir tarifesi yoktur. Tutar iki şeye bağlıdır: işyerinizin vergi değeri (valeur locative) ve belediyenizin o yıl belirlediği oran. Aynı iş, iki komşu belediyede çok farklı bir CFE çıkarabilir.

Ayrı bir işyeriniz yoksa ya da yeriniz çok küçükse belediyenin belirlediği asgari bir taban uygulanır (cotisation minimum). Bu taban cironuza göre basamaklıdır ve belediyeden belediyeye değişir.

Bu yüzden bu sayfada bir euro rakamı yok: başkasının ödediği tutar sizinkini söylemez. İlk bildiriminizden önce bir fikir edinmek istiyorsanız muhasebecinize ya da işletme hesabınızdaki vergi dairesine (SIE) sorun.

⚠️ « Evden çalışıyorum, CFE ödemem » sık duyulan bir yanılgıdır: evden çalışan da, muaf değilse, asgari tabandan öder.

Kuruluş yılı muaf, ertesi yıl indirimli

İşletmeyi açtığınız takvim yılında CFE ödenmez; kuruluş Ocak’ta da olsa, Kasım’da da olsa.

Ertesi yıl, yani ilk vergilendirildiğiniz yıl, CFE indirimli hesaplanır (vergi değeri yarıya indirilir). Tam tutar bir sonraki yıl gelir: ustaların çoğunun şaşırdığı bildirim budur.

Kuruluş yılında vergi dairesine bir ilk beyan (formulaire 1447-C-SD) vermeniz istenebilir. Durumunuzda gerekip gerekmediğini muhasebecinize ya da işletme hesabınızdaki vergi dairesine sorun.

Muafiyetler: düşük ciro ve bazı faaliyetler

Yıllık cirosu çok düşük kalan işletmeler, mikro girişimciler de dâhil, asgari tabandan alınan CFE’den muaftır. Bu eşik yasayla belirlenir ve değişebilir; Faturea onu yazmaz.

Bazı faaliyetler de muaftır; örneğin yalnız ya da yalnızca çırakla çalışan bazı el zanaatkârları. Koşullar dardır ve faaliyete göre değişir.

⚠️ Muaf olduğunuzu düşünüyorsanız varsayımla yetinmeyin: impots.gouv.fr’de ya da muhasebecinizle doğrulayın. Muaf olmadığınız bir yılın bildirimini kaçırmak, gecikme zammıyla ödemek demektir.

Faturea CFE için ne yapar, ne yapmaz?

• ✓Faturea CFE’yi hesaplamaz, ödemez ve bildiriminizi sizin yerinize indirmez: bunlar impots.gouv.fr’deki işletme hesabınızda olur.
• ✓Pro paketinde « Vade hatırlatmaları » kartına CFE’nin son ödeme tarihini bir kez kaydedersiniz; tarih yaklaşınca ana ekranda geri sayım çıkar. Tarihi bildiriminizden siz yazarsınız.
• ✓Ödediğiniz CFE’yi alışlara « Vergi ve harçlar » türüyle girersiniz; ayın muhasebe dosyasıyla muhasebecinize gider.