Fransa'da şirket nasıl kurulur?

Önce karar: hangi statü?

Kayıt formunu doldurmadan önce iki soruya cevap vermeniz gerekir: tek başınıza mı çalışacaksınız, ve işi kendi adınıza mı yoksa bir tüzel kişi adına mı yapacaksınız. Fransa'da en çok kullanılan dört yol şunlardır.

• Micro-entreprise (auto-entrepreneur): tek kişi, en basit muhasebe, ciro tavanı var. Başlamanın en hızlı yolu.
• Entreprise individuelle (EI): yine tek kişi, ama gerçek usul vergilendirme; tavan yok, muhasebe daha ağır.
• EURL / SARL: tüzel kişilik. Sermaye, ana sözleşme, yıllık bilanço. Ortak alabilir, kendinize ücret yazabilirsiniz.
• SASU / SAS: yine tüzel kişilik; yöneticinin sosyal statüsü ve vergilendirilmesi SARL'dan farklıdır.

Bu seçim primlerinizi, verginizi ve kişisel sorumluluğunuzu değiştirir. Sonradan değiştirmek mümkündür ama zahmetlidir ve masraflıdır.

⚠️ Statüyü sizin yerinize kimse seçemez — biz de seçmeyiz. Karardan önce meslek odanıza (CMA ya da CCI) veya bir muhasebeciye bir saat ayırın: kuruluş aşamasında harcanacak en kârlı paradır.

Kayıt tek bir yerden yapılır: INPI tek penceresi

2023'ten beri bütün kuruluş işlemleri tek pencereden geçer: formalites.entreprises.gouv.fr. Eski CFE başvuruları, sicil kayıtları ve oda işlemleri bu tek dosyada birleşti.

Dosya onaylandığında INSEE size 9 haneli SIREN'i ve her işyeri için 14 haneli SIRET'i verir; ayrıca faaliyetinizi tanımlayan APE kodunu atar. Bu numaralar bundan sonra her belgenizde yer alacak.

Kaydınızın kanıtı bugün RNE kayıt belgesidir; şirketler ayrıca Kbis alabilir. İkisini de uygulamadaki « Şirket belgelerim » ekranından indirirsiniz.

⚠️ SIRET gelmeden fatura kesilmez. Numarayı beklerken « sonra ekleriz » diyerek belge göndermeyin: numarasız kesilen kâğıt geçerli bir fatura değildir ve müşteri onu gideri olarak kullanamaz.

Zanaat mesleğiyseniz: oda kaydı ve mesleki yeterlilik

İnşaat, tamirat, kuaförlük, fırın gibi zanaat meslekleri Chambre de métiers et de l'artisanat'a kaydolur. Bu kayıt kuruluş dosyasının içindedir, ayrı bir başvuru değildir.

Bazı meslekler ayrıca mesleki yeterlilik ister (1996 tarihli 96-603 sayılı kanun): ilgili diploma ya da o meslekte belgelenmiş deneyim. Elektrik, sıhhi tesisat, ısıtma, çatı, araç bakım-onarımı ve kuaförlük bunların arasındadır.

⚠️ Yeterliliği olmayan birinin o işi yapması yalnızca eksik bir kayıt değildir: sigortanız devreye girmeyebilir, ve o zaman zararı müşteriye siz ödersiniz.

İlk şantiyeden önce: sigortalar

İnşaat işlerinde décennale sigortası İŞE BAŞLAMADAN ÖNCE yapılmış olmak zorundadır. Sigortacının adı ve poliçe numarası her teklifte ve her faturada yazar.

Yanında bir de RC pro (mesleki sorumluluk) vardır: çalışırken üçüncü kişiye verdiğiniz zararı karşılar. Zorunlu olmadığı hallerde bile birçok müşteri sözleşmeden önce ister.

⚠️ Décennale'i « işler yürüyünce yaparım » diye ertelemeyin. Sigorta geriye dönük çalışmaz: poliçesiz açtığınız şantiye on yıl boyunca tek başınıza sizin üzerinizde kalır.

KDV: muaf mı, mükellef mi?

Kuruluşta KDV rejiminizi seçersiniz. Eşiğin altındaysanız « franchise en base » ile KDV'siz fatura kesersiniz: belgelerinizde art. 293 B ibaresi çıkar, buna karşılık aldığınız faturalardaki KDV'yi de indiremezsiniz.

Mükellef olursanız KDV numaranız (numéro de TVA intracommunautaire) birkaç hafta içinde gelir ve o günden sonra her belgede yazar.

⚠️ Eşik rakamlarını bu sayfaya yazmıyoruz: birkaç kez değiştiler ve yine değişebilirler. Kendi eşiğinizi uygulamanın ayarlarına yazarsınız; ciro takibini o rakama göre yapar.

Banka, para ve ilk masraflar

İşletme parasını kişisel paranızdan ayırın. Şirketler için ayrı bir hesap zorunludur; mikro girişimcide belli bir cironun üstünde iki yıl üst üste kalırsanız ayrı hesap istenir.

İlk ayların para çıkışları bellidir: kayıt ve oda masrafları, sigorta, araç, alet, varsa kira. Bunları baştan bir yere yazın — yıl sonunda « para nereye gitti » sorusuna cevap veren tek şey budur.

Vergi takvimi: CFE ve beyanlar

Her işletme CFE (Cotisation foncière des entreprises) öder. Kuruluş yılında muafiyet vardır; ertesi yıl ilk bildirim gelir. Bildirimi vermezseniz idare matrahı sizin yerinize belirler.

KDV mükellefiyseniz beyan takviminiz aylık, üç aylık ya da yıllık olabilir. Hangisi olduğunu dosyanız açıldığında vergi dairesi bildirir; kendiliğinden seçilmez.

⚠️ Tarihleri aklınızda tutmayın, yazın. Uygulamanın « Muhasebe » ekranından tekrarlayan vade hatırlatması kurabilirsiniz; ilk yıl unutulan bildirim, en sık ödenen gereksiz cezadır.

İlk belgeyi kesmeden önce elinizde ne olmalı?

Fransız mevzuatı, aşağıdakilerin her belgede görünmesini ister. Uygulamanın kurulum ekranı bunları bir kez sorar ve sonra her belgeye kendisi basar.

• Şirket unvanı, hukuki şekli ve adresi.
• SIRET numarası ve APE kodu.
• KDV durumu: muaf mı, mükellef mi; mükellefse numara.
• İnşaattaysanız décennale sigortacısı, poliçe numarası ve teminatın coğrafi kapsamı.
• IBAN: müşterinin ödeme yapacağı hesap.
• Ödeme koşullarınız ve gecikme faizi oranı.

Sık yapılan hatalar

• SIRET gelmeden iş yapıp belgeyi sonradan « düzeltmeye » çalışmak.
• Décennale'i ilk şantiyeden sonraya bırakmak.
• Statüyü hızlıca seçip bir yıl sonra pişman olmak; ilk saatlik danışma en ucuz sigortadır.
• Kişisel hesabı işletme hesabı gibi kullanmak — yıl sonunda ayıklamak günler alır.
• Kayıtta yanlış APE kodu seçmek: bu kod sigortanızdan toplu sözleşmenize kadar birçok şeyi belirler.