Mikro girişimci URSSAF beyanı adım adım
Mikro girişimcinin URSSAF'a karşı tek düzenli işi ciro beyanıdır: birkaç dakika sürer, ama Fransızca bir sitede, doğru dönemle ve doğru satıra yapılması gerekir. Bu rehber beyanın her adımını, hata yapıldığında ne olacağını ve düzeltmenin yolunu anlatır.
Beyan neyi söyler, neyi söylemez
URSSAF'a verdiğiniz beyan tek bir bilgidir: seçilen dönemde elinize geçen para, yani tahsil edilmiş ciro (« chiffre d'affaires encaissé »). Kestiğiniz ama henüz ödenmemiş faturalar bu rakama girmez; ödendikleri dönemin rakamına girer.
Prim (« cotisations ») tutarını siz hesaplamazsınız. Rakamı yazdığınızda URSSAF kendi oranlarını uygular ve ödenecek tutarı ekranda gösterir. Oranlar değişebildiği için bu rehberde hiçbir oran yazmıyoruz: geçerli olanı beyan ekranınız ve URSSAF hesabınız söyler.
Rejimin genel mantığı — neden tahsilat esas alınır, neden gider düşülmez — « Fransa'da auto-entrepreneur (mikro girişimci) olmak » rehberinde anlatıldı. Burada beyanın kendisine odaklanıyoruz.
Aylık mı, üç aylık mı?
Beyan sıklığı (« périodicité ») kayıt sırasında seçilir: ya her ay (« mensuelle ») ya da üç ayda bir (« trimestrielle »). Seçiminiz takviminizi belirler; hangi dönemi beyan edeceğinizi ve son günü URSSAF hesabınızdaki takvim (« échéancier ») gösterir.
Beyan, dönem bittikten sonra açılır: Mart ayının cirosu Mart bittikten sonra, ilk çeyreğin cirosu Mart sonundan sonra beyan edilir. Kesin son günü ezbere bilmeye çalışmayın, hesabınızdaki tarihe bakın.
Sıklığı değiştirmek mümkündür ama hemen geçerli olmaz; hangi tarihten itibaren uygulanacağını URSSAF belirler. Değiştirdiyseniz, yeni sıklık gerçekten başlayana kadar eski takvime uyun.
⚠️ Hangi sıklıkta olduğunuzu hatırlamıyorsanız tahmin etmeyin. Yanlış dönemi beyan etmek, doğru dönemi boş bırakmak demektir. Hesabınıza girip bakın.
Hiç para girmediyse: 0 yazıp yine beyan edin
Dönem boyunca tek kuruş tahsil etmediyseniz bile beyan zorunludur. Kutuya 0 yazıp onaylarsınız; ödenecek prim çıkmaz ama beyan yapılmış olur.
« Bir şey kazanmadım, beyan etmeme gerek yok » düşüncesi yanlıştır: URSSAF açısından verilmemiş bir beyan, sıfır ciro ile aynı şey değildir. Eksik beyan kendi başına bir yaptırım konusu olabilir.
Faaliyet türleri neden ayrı satırlara yazılır
Beyan ekranında cironuzu tek bir kutuya değil, faaliyet türüne göre ayrı satırlara yazarsınız. Başlıca üç tür vardır, her birinin prim oranı ve vergi kuralı farklıdır:
- Mal satışı (« vente de marchandises », ticari kazanç — BIC): market, gıda, malzeme satışı.
- Ticari veya zanaat hizmeti (« prestations de services », BIC): tesisat, boya, şap, tamir, kuaförlük gibi işçilik.
- Serbest meslek hizmeti (« activité libérale », BNC): danışmanlık, çeviri gibi meslekler.
Hem malzeme satıp hem işçilik yapıyorsanız iki satırı da doldurursunuz: malzemenin payı bir satıra, işçiliğin payı diğerine. Hepsini tek satıra yazmak, yanlış oranla prim hesaplatmak demektir.
Size ait olmayan satırları boş bırakın. Hangi türlerle kayıtlı olduğunuzu URSSAF hesabınız gösterir.
Versement libératoire seçtiyseniz
Kayıt sırasında gelir vergisini peşin ödeme seçeneğini (« versement libératoire de l'impôt sur le revenu ») almış olabilirsiniz. Bu durumda her URSSAF beyanında, primin yanında gelir vergisi de hesaplanır ve birlikte ödenir.
Sizin yazdığınız rakam değişmez: yine tahsil edilen ciroyu yazarsınız. Değişen, onaylama ekranında gördüğünüz toplam tutardır. Bu seçenek yıllık gelir beyanında cironuzun hangi kutuya yazılacağını da etkiler.
Beyanı yapmak: autoentrepreneur.urssaf.fr
Beyan autoentrepreneur.urssaf.fr adresindeki kişisel hesabınızdan ya da URSSAF'ın mikro girişimci uygulamasından yapılır. Ödeme aynı akışın sonundadır.
- Kendi kullanıcı adı ve şifrenizle girin. Şifrenizi kimseye vermeyin.
- Beyan ve ödeme menüsünü açın (« Déclarer et payer »).
- Beyan edeceğiniz dönemi seçin ve tarihlerini kontrol edin.
- Her faaliyet satırına o türden tahsil ettiğiniz tutarı yazın.
- Onaylayın: URSSAF primi (ve varsa gelir vergisini) hesaplar ve gösterir.
- Ödeme yöntemini seçip ödemeyi tamamlayın; onay belgesini saklayın.
Geç kaldıysanız ya da yanlış yazdıysanız
Süresinde verilmeyen beyan ya da ödenmeyen prim için URSSAF gecikme zammı (« majorations de retard ») ve eksik beyan için ayrıca bir ceza (« pénalité ») uygulayabilir. Tutarlar ve oranlar değişebildiği için burada yazmıyoruz; uygulanırsa size gelen yazıda yazar.
Beyanı unuttuğunuzu fark ettiğinizde beklemeyin: çoğu zaman gecikmiş bir dönemi hâlâ hesabınızdan beyan edebilirsiniz. Ekran izin vermiyorsa hesabınızdaki güvenli mesajlaşma üzerinden URSSAF'a yazın.
Yanlış bir rakam yazdıysanız, son gün geçmeden beyanı aynı menüden açıp düzeltebilirsiniz. Süre geçtiyse düzeltmeyi yine güvenli mesajlaşma ile, hangi dönem ve hangi faaliyet satırı olduğunu belirterek istersiniz. İyi niyetle yapılmış ilk bir hata için « hata hakkı » (« droit à l'erreur ») uygulanabilir; bunun sonucuna URSSAF karar verir.
⚠️ Fazla beyan ettiniz diye bir sonraki dönemi eksik yazarak « dengelemeye » çalışmayın. Her dönem kendi rakamıyla doğru olmalıdır; yanlış olanı kendi döneminde düzeltin.
Faturea'da beyan ekranı
Mikro rejiminizi onayladıysanız « Beyan » ekranı, gelir defterinizdeki tahsilatlardan dönemin rakamını hazırlar: beyan sıklığınıza göre doğru dönem, sitedeki satırlara göre ayrılmış tutarlar ve her birinin yanında « Kopyala » düğmesi. Birden fazla faaliyet türünüz varsa, her tahsilatın hangi türe ait olduğunu bir kez seçmeniz istenir; seçilmeden satırlar dolmaz.
Rakamların altında URSSAF sitesinin Fransızca yazıları Türkçe karşılıklarıyla adım adım yazılıdır. Beyanı sitede bitirince « Beyan ettim » düğmesine basarsınız: tarih kaydedilir ve o dönemin hatırlatması susar. Sonradan o döneme bir tahsilat girilirse ekran sizi uyarır.
Faturea hiçbir şeyi URSSAF'a göndermez ve hiçbir şey ödemez. Rakamı hazırlar; kontrol eden ve beyan eden sizsiniz.
Uygulamada nasıl yapılır?
Bu rehberdeki her adımın Faturea içinde karşılığı var. Kısa cevaplar burada: