Dükkânda fiyat etiketi, fiş ve indirim dönemleri
Bir dükkân açtığınızda vitrindeki etiket, kasadaki fiş ve kapıya astığınız « %30 indirim » yazısı Fransız tüketici hukukunun kurallarına tabidir. Kontrolü genellikle DGCCRF (tüketiciyi koruyan devlet dairesi) yapar. Bu rehber, bir esnafın her gün karşılaştığı beş konuyu sırayla anlatıyor.
Fiyatı göstermek zorunludur
Satışa sunduğunuz her ürünün fiyatı müşterinin sormadan görebileceği şekilde gösterilmelidir (affichage des prix): rafta etiketle, ürünün üstünde ya da açıkça görülen bir listede. Vitrindeki ürünler de buna dahildir.
Vatandaşa gösterilen fiyat euro cinsinden ve KDV dahil (TTC) fiyattır. Müşteri, kasada ödeyeceği tutarı etikette görmelidir; « +KDV » diye bir ekleme tüketiciye yapılmaz.
Tartıyla ya da hacimle satılan ürünlerde (peynir, zeytin, baharat) kilo ya da litre fiyatı gösterilir. Hazır ambalajlı gıdalarda çoğu zaman satış fiyatının yanında birim fiyatı da yazmak gerekir.
⚠️ Etikette yazan fiyat, müşteriye karşı bir taahhüttür. Etiket ile kasa arasında fark varsa müşteri etiketteki fiyatı ister; etiketleri güncel tutmak sizin işinizdir.
Kasa fişi artık kendiliğinden basılmıyor
1 Ağustos 2023'ten beri kasa fişi (ticket de caisse) ve kart ödeme fişi müşteriye kendiliğinden basılmaz; müşteri isterse verilir. Amaç kâğıt israfını azaltmaktır.
Bazı fişler yine basılmaya devam eder; özellikle yasal garantisi olan dayanıklı ürünlerin (ev aleti, telefon, bilgisayar) fişleri, çünkü garanti bu fişle kanıtlanır. Müşteriye fişi isteyebileceğini bildiren bir yazıyı kasanın yanında görünür tutmak iyi bir alışkanlıktır.
⚠️ Fişin basılmaması satışın KAYDEDİLMEMESİ demek değildir. Her satış kasa yazılımınızda kayıtlı kalır ve günlük kapanış raporuna girer; ciro o kayıttan beyan edilir.
Soldes: yalnızca devletin belirlediği dönemlerde
« Soldes » kelimesi serbest değildir. Yılda iki dönem vardır, kışın ve yazın; başlangıç ve bitiş tarihleri kanunla belirlenir ve her yıl değişir. Bazı bölgelerde (sınır departmanları, denizaşırı topraklar) tarihler farklıdır.
Tarihleri her yıl economie.gouv.fr ve service-public.gouv.fr sitelerinde, ya da bağlı olduğunuz ticaret odasının (CCI) sitesinde bulursunuz. Dönem dışında « soldes » yazan bir afiş kuralı çiğner.
- Soldes'ta satılan ürün, dönemden önce belli bir süredir dükkânda satışta olmalıdır; soldes için özel olarak getirilmiş mal satılamaz.
- İndirimli fiyatın yanında eski fiyat gösterilir.
- Soldes ürünü de kusurluysa normal ürün gibi garanti altındadır.
Yıl içindeki indirimler ve « eski fiyat » kuralı
Soldes dışında da indirim (promotion) yapabilirsiniz; bunun için bir dönem beklemeniz gerekmez. Ama bir indirimi « -%20 » ya da üstü çizili fiyatla İLAN ediyorsanız, kural sıkıdır (Code de la consommation, art. L112-1-1).
Gösterdiğiniz eski fiyat (prix de référence), indirimden önceki son 30 günde o ürün için uyguladığınız EN DÜŞÜK fiyattır. Geçen hafta fiyatı yükseltip bu hafta « indirim » ilan etmek tam olarak yasaklanan şeydir.
Aynı dönem içinde art arda indirim yapıyorsanız (önce -%20, sonra -%40), eski fiyat ilk indirimden önceki fiyattır. Çabuk bozulan ürünler bu kuralın dışındadır.
⚠️ Fiyat geçmişinizi saklayın: bir kontrolde « 30 gün önce bu ürün kaçtı? » sorusunun cevabını belgeyle vermeniz gerekir.
İşletme müşterisine fatura
Vatandaşa satışta fiş yeterlidir; müşteri isterse fatura da verirsiniz. Ama müşteriniz mesleki faaliyeti için alan bir işletmeyse — bir usta, bir restoran, bir şirket — FATURA kesmek zorunludur (Code de commerce, art. L441-9).
Bu faturada müşterinin unvanı ve adresi, sizin kimlik bilgileriniz, sıralı bir numara, her kalemin HT fiyatı, oranı ve KDV'si yer alır. Zorunlu bilgilerin tam listesi « Faturada zorunlu bilgiler » rehberinde.
Faturea'da devis yazmadan doğrudan « Yeni fatura » ile kesebilirsiniz; numara, fatura kesildiği anda sıradaki boşluksuz numara olarak verilir. Tabeladaki TTC fiyatla çalışıyorsanız Ayarlar → KDV'den fiyatları KDV dahil girmeyi seçebilirsiniz; belge yine HT, KDV ve TTC olarak basılır.
⚠️ Kesilmiş bir fatura silinmez ve değiştirilmez. Hatalı bir fatura iade faturası (avoir) ile düzeltilir.
Dükkânda KDV: temel bilgiler
Sattığınız ürünün oranı ürünün türüne bağlıdır: gıdanın çoğu %5,5, çoğu diğer ürün (giyim, elektronik, kozmetik) %20'dir. Oranların genel mantığı « Fransa'da KDV oranları » rehberinde; şüpheli bir ürünü muhasebecinize sorun.
KDV mükellefiyseniz, ödeyeceğiniz KDV, satışlarınızda tahsil ettiğiniz KDV'den tedarikçilerinize ödediğiniz KDV düşülerek bulunur. Bu yüzden her alış faturası para değerindedir: kaybolan bir fatura, düşemediğiniz bir KDV'dir.
KDV muafiyetindeyseniz (franchise en base) ne etikette ne fişte KDV gösterirsiniz. Bu rejimin ayrıntısı « KDV muafiyeti (293 B) » rehberinde.
Kasayı tutmak ve ay sonu
KDV mükellefi bir dükkân, vatandaşa yaptığı satışları bir kasa yazılımına kaydediyorsa, kayıtları değiştirilemeyen ve arşivlenen bir yazılım kullanmak zorundadır (logiciel de caisse sécurisé). Güncel uygunluk belgesini yazılım firmanızdan isteyin.
Her akşamın kapanış raporu cironuzun delilidir. Ay sonunda Faturea'nın « Kasa kaydı » ekranına kasanızın raporlarını yükleyebilirsiniz; kasa günlerinin KDV'si KDV ekranındaki gösterge rakama eklenir. Faturea kasa yazılımı değildir ve hiçbir beyanı sizin yerinize vermez: rakamları hazırlar, siz ya da muhasebeciniz kontrol edip beyan edersiniz.
⚠️ İşletme müşterisine fatura kesip aynı satışı kasadan da geçirirseniz, satış iki kez sayılır. Böyle faturaları muhasebecinize ayrıca bildirin.