Snack ve restoranda KDV ve kasa: oranlar, günlük kapanış, yemek çekleri

Oranı belirleyen iki soru: ne satıyorsunuz, ne zaman yenecek?

Restoran işinde KDV oranı müşterinin kim olduğuna değil, sattığınız ürüne ve o ürünün hemen tüketilip tüketilmeyeceğine bağlıdır. Genel oranlar (%20, %10, %5,5) « Fransa'da KDV oranları » rehberinde anlatılıyor; burada yalnızca yemek satışına özgü ayrımlar var.

Vergi idaresinin resmî açıklaması (BOFiP, BOI-TVA-LIQ-30-10-10) bu konuda başvurulacak metindir. Emin olmadığınız bir ürün için oranı o metne ve muhasebecinize sorun, tahminle yazmayın.

• ✓İçeride yenen yemek ve alkolsüz içecekler (consommation sur place): %10.
• ✓Hemen yenmek üzere hazırlanıp paket verilen yemek (vente à emporter, consommation immédiate) — dürüm, sandviç, pizza, sıcak tabak: %10.
• ✓Saklanabilecek şekilde satılan gıda (kapalı ambalajlı ürün, cips paketi, meyve), ve kapalı şişe ya da kutuda paket verilen alkolsüz içecek: %5,5.
• ✓Alkollü her içecek, içeride de paket de olsa: %20.

⚠️ Aynı kutu kola, masada açılıp servis edildiğinde %10, kapalı olarak paket verildiğinde %5,5'tir. Şeker, çikolata gibi bazı ürünlerin kendine özgü kuralları vardır; kasanızdaki her ürünün oranını bir kez muhasebecinizle kontrol edin.

Menü satarken: tek fiyat, birden fazla oran

« Dürüm + patates + içecek » menüsü tek bir fiyattır ama içindeki ürünler farklı oranlara girebilir; en tipik durum menüye bira eklendiğidir. Kanun, farklı oranlara giren satışların hasılatını oran oran ayırmayı (ventilation des recettes) size bırakır.

Pratikte bu ayrımı kasa yazılımınız yapar: her ürün kasaya doğru oranla tanımlanmışsa, günün raporu hasılatı oran başına HT ve KDV olarak verir. Yanlış tanımlanmış tek bir ürün, aylarca her satışta yanlış KDV demektir.

⚠️ Ürün kartlarını kasa yazılımına ilk girerken bir kez dikkatle kontrol etmek, sonradan düzeltmeye çalışmaktan çok daha ucuzdur.

Kasa yazılımı: hangi işletme onaylı bir yazılım kullanmak zorunda?

KDV mükellefi olan ve vatandaşa (particulier) faturasız satış yapan bir işletme, bu satışları bir kasa yazılımına ya da sistemine kaydediyorsa, o yazılım kayıtların sonradan değiştirilemediğini, güvende tutulduğunu ve arşivlendiğini garanti etmelidir (CGI art. 286, I-3° bis — « logiciel de caisse sécurisé »).

Kanun bir kasa satın almayı zorunlu kılmaz; kural, bir yazılım KULLANIYORSANIZ o yazılımın uygun olmasıdır. KDV muafiyetindeki (franchise en base) işletmeler, yalnızca başka işletmelere fatura kesenler ve yalnızca KDV'den muaf işlem yapanlar bu yükümlülüğün dışındadır.

Uygunluğun nasıl kanıtlanacağı (bağımsız bir kuruluşun sertifikası mı, yazılım firmasının belgesi mi) son yıllarda birkaç kez değişti. Yazılımınızı sağlayan firmadan güncel belgeyi isteyin ve saklayın: denetimde ilk sorulan kâğıt odur.

⚠️ Faturea bir kasa yazılımı değildir ve onaylı bir kasa sistemi yerine geçmez. Faturea kasanızın ürettiği raporları OKUR ve muhasebeye hazırlar; satışları kaydeden yazılım sizin kasanızdır.

Günün kapanışı: Z raporu ve kasa defteri

Her akşam kasayı kapattığınızda yazılım bir günlük kapanış raporu (clôture journalière, halk arasında « Z de caisse ») çıkarır: günün toplamı, oran başına HT ve KDV, ve ödeme türlerine göre dağılım (kart, nakit, çek, yemek çeki).

Bu rapor cironuzun delilidir. Muhasebeciniz satışlarınızı tek tek fişlerden değil, bu günlük toplamlardan kaydeder. Ay boyunca kaybolan ya da hiç çıkarılmamış bir gün, ay sonunda açıklanamayan bir boşluktur.

Çekmecedeki nakdi de gün sonunda sayın ve raporla karşılaştırın. Aradaki fark (bozuk para hatası, yanlış tuşlanmış ödeme türü) o gün kolayca bulunur; bir ay sonra bulunmaz.

⚠️ Nakit fazlası ya da eksiği « sonra düzeltirim » diye bırakılmaz. Bir denetimde kasa defteri ile banka arasındaki açıklanmamış farklar, beyan edilmemiş ciro olarak okunabilir.

Yemek çekleri (titres-restaurant)

Yemek çeki kabul etmek için işletmenizin Commission nationale des titres-restaurant (CNTR) tarafından onaylanmış olması gerekir. Kâğıt ya da kart olsun, yemek çeki bir ödeme şeklidir: satışın kendisi ve KDV'si değişmez, yalnızca paranın size nasıl ulaştığı değişir.

Parayı yemek çekini çıkaran şirket öder, ve komisyonunu ödemeden önce keser. Bu yüzden banka hesabınıza yatan tutar, kasanızda o gün yemek çekiyle tahsil edilen tutardan her zaman biraz azdır.

Cironuz yine müşterinin ödediği tam tutardır. Kesilen komisyon ayrı bir giderdir; bunu cirodan düşerek kaydetmek, hem KDV'yi hem de cironuzu yanlış gösterir.

• ✓Yemek çeki üzerinden para üstü verilmez.
• ✓Kâğıt çekleri kaybetmeyin: geri ödemeyi almak için çıkaran şirkete gönderilmeleri gerekir.
• ✓Kart ya da uygulama ile yapılan ödemelerde çıkaran şirketin ödeme dökümünü saklayın: komisyonun kanıtı odur.

Bankaya giden para: kart, nakit, yemek çeki

Kasadaki her ödeme türü bankaya farklı bir yoldan ve farklı bir günde gelir. Kart hasılatı genellikle bir iki gün sonra toplu yatar; nakdi siz yatırırsınız; yemek çekleri çıkaran şirketin takvimine göre gelir.

Muhasebecinizin yaptığı iş (rapprochement bancaire), bankadaki her girişi kasadaki bir güne bağlamaktır. Bağlanamayan her giriş bir sorudur: bu para nereden geldi?

Faturea'da ay sonunda kasa raporlarını « Kasa kaydı » ekranına, banka ekstresini « Banka » ekranına yüklersiniz. Kart ve nakit yatırmaları kasa günleriyle kuruşu kuruşuna eşleşebilir; yemek çeki yatırmalarında ise uygulama komisyon farkını göstererek bir öneri yapar ve onayı size bırakır.

⚠️ Aynı satış hem fatura olarak kesilip hem de kasadan geçtiyse iki kez sayılır. Grup yemeği ya da şirket müşterisi için fatura kestiyseniz, bunu muhasebecinize söyleyin.

Muhasebecinin her ay istediği

Bir restoranın aylık dosyası üç ayak üzerinde durur: satışlar (kasanın günlük raporları), alışlar (toptancı faturaları, market fişleri, kira, enerji) ve banka ekstresi. Üçü birbirini tutmalıdır.

• ✓Ayın bütün günlük kasa raporları, eksiksiz.
• ✓Her alış belgesi, geldiği gün saklanmış ya da fotoğraflanmış.
• ✓Banka ekstresi, her satırın karşılığıyla.
• ✓Yemek çeki şirketlerinin ödeme dökümleri ve varsa çek remiz bordroları.

KDV beyannamesini siz ya da muhasebeciniz verir. Faturea kasa günlerinin KDV'sini KDV ekranına ve taslağa ekler, ama hiçbir şeyi hiçbir idareye göndermez: rakamları siz kontrol eder, siz beyan edersiniz.