Fransa’da fatura nasıl kesilir? Adım adım

Fatura ne zaman zorunlu?

Bir işletmeye — şirkete, esnafa, derneğe, apartman yönetimine — yaptığınız her iş ve sattığınız her mal için fatura zorunludur. Müşteri istemese de kesersiniz.

Bireysel müşteride de pratikte her iş için fatura kesin. İnşaat ve tadilat işlerinde müşteri belgeyi KDV indirimi, sigorta ya da garanti için ister; küçük bir hizmette bile fatura, hem ödemenin hem de işin kanıtıdır.

Ne zaman kesilir: iş bittiğinde

Kural basittir: fatura, iş bittiğinde ya da mal teslim edildiğinde kesilir. Haftalarca beklemek hem paranızı geciktirir hem de vade hesabını karıştırır.

Faturada iki tarih bulunur: faturanın düzenlendiği tarih ve işin yapıldığı (ya da malın teslim edildiği) tarih. İkisi farklıysa ikisi de yazılır.

• ✓Uzun bir işte, işin ilerleyişine göre hakediş faturaları (situation de travaux) kesilebilir.
• ✓İşin başında avans aldıysanız, avansın kendi faturası olur ve son faturada düşülür.
• ✓Her ay tekrarlanan bir işte (bakım, temizlik) faturayı ay sonunda, o ayın işi için kesersiniz.

Numara: sıralı, boşluksuz, bir kez

Her fatura, kesintisiz bir sıranın bir sonraki numarasını alır: FAC-2026-0001, FAC-2026-0002… Yılla yeniden başlayan bir seri kullanabilirsiniz; önemli olan aradan numara eksilmemesi ve bir numaranın iki kez kullanılmamasıdır.

Bu yüzden numara, fatura gerçekten kesildiği anda verilir: taslak ya da deneme bir belge numara harcamaz. Numaranın biçimi ve öteki zorunlu bilgiler « Devis ve faturada zorunlu bilgiler » rehberinde anlatılır.

Hangi dilde yazılır?

Bireysel müşteriye verilen fatura Fransızca olmak zorundadır (Toubon yasası). Bir işletmeye başka bir dilde de kesilebilir, ama vergi idaresi bir çeviri isteyebilir.

Pratik sonuç: her faturayı Fransızca kesin. İşi Türkçe düşünüp yazmanız sorun değildir; müşterinin eline geçen belge Fransızcadır.

Fransızca bir faturada yukarıdan aşağıya ne yazdığını, Türkçesiyle, « Fransızca fatura örneği » rehberinde bulursunuz.

Müşteriye nasıl gönderilir?

• ✓E-postayla PDF: en yaygın yol. Faturayı ek olarak, kısa bir mesajla gönderin.
• ✓Elden ya da postayla kâğıt: hâlâ geçerlidir.
• ✓Elektronik fatura: işletmeler arasındaki faturalar adım adım elektronik platformlardan gitmeye başlıyor. Takvim ve sizi nasıl etkilediği e-fatura rehberindedir.

Hangi yolu seçerseniz seçin, gönderdiğiniz faturanın aynısını saklayın: denetimde sorulan, müşterinin elindekiyle aynı belgedir.

Vade ve ödeme şekli

Faturaya son ödeme tarihini (date d’échéance) ve nasıl ödeneceğini (havale, çek, nakit…) yazın; havale için IBAN’ınızı ekleyin.

İşletmeler arasında vade, fatura tarihinden itibaren en fazla 60 gündür (ya da ay sonundan itibaren 45 gün); hiçbir şey kararlaştırılmadıysa iş bittikten 30 gün sonradır. Bu müşterilerin faturasına gecikme faizi ve 40 € sabit tahsil masrafı ibareleri de yazılır.

⚠️ 40 € tahsil masrafı yalnızca bir işletmeden istenir; bireysel müşteriden istemek yanlıştır ve ödemeyen müşterinin elini güçlendirir.

Hata yaptım: fatura silinmez, iade faturası kesilir

Kesilmiş ve gönderilmiş bir fatura silinmez, üzerinde değişiklik de yapılmaz. Bir tutar, bir satır ya da müşteri adı yanlışsa, yanlış faturayı iptal eden ya da azaltan bir iade faturası (avoir) kesilir; gerekiyorsa doğru fatura yeni bir numarayla yeniden kesilir.

İade faturasının da kendi numarası vardır ve hangi faturayı düzelttiğini yazar. Böylece numara sırası bozulmaz, hesaplar tutar.

⚠️ Yanlış faturayı silip aynı numarayla yenisini kesmek en sık yapılan, denetimde de en çok sorun çıkaran hatadır.

Faturea ile nasıl olur?

• ✓Satırları Türkçe yazarsınız; müşteri Fransızca bir fatura alır, zorunlu ibareler kendiliğinden eklenir.
• ✓Numara, fatura gönderildiği anda verilir; taslaklar numara harcamaz.
• ✓Kabul edilen devis tek dokunuşla faturaya döner; alınan avans ve hakediş faturaları düşülür.
• ✓Gönderilen fatura değiştirilemez; düzeltme, numaralı bir iade faturasıyla yapılır.