Garajda devis, onarım emri ve ikinci el parça

Onarım emri (ordre de réparation): işe başlamadan imza

Onarım emri, müşterinin aracı hangi iş için bıraktığını yazan ve imzaladığı belgedir: aracın kimliği, müşterinin anlattığı şikâyet, istenen iş, aracın teslim alındığı andaki durumu (çizik, göstergedeki kilometre, yakıt seviyesi) ve mümkünse tahmini tutar ile teslim süresi.

Kanun her iş için onarım emri istemez, ama tüketici idaresi (DGCCRF) açıkça önerir ve anlaşmazlıkta ilk bakılan kâğıt odur. İmzalandığında sizi de bağlar: içinde yazmayan bir işi müşteriye sormadan yapıp faturalayamazsınız.

• ✓Söküm sırasında başka bir arıza çıkarsa işi durdurun ve müşteriden yeni bir onay alın; tarihini ve saatini not edin.
• ✓Teslim süresini gerçekçi yazın. Bu süre, aşağıda anlatılan dönüşümlü parça kuralında da işe yarar.
• ✓Bir kopyasını müşteriye verin; aracı almaya geldiğinde neyi istediğini kendisi de görür.

⚠️ « Gerekeni yapın » diye imzalanmış boş bir onarım emri, sizi değil müşteriyi korur: fatura çok gelirse neyin istendiğini kanıtlayamazsınız.

Devis: ne zaman verilir, ücretli olabilir mi?

Araç onarımında devis genel bir kanun zorunluluğu değildir, ama müşteri isteyebilir ve büyük bir işte vermemek sizin aleyhinizedir. Kabul edilen devis iki tarafı da bağlar: yazdığınız fiyatı, süresi içinde kabul edildiyse, tutturmanız gerekir.

Devis ücretli olabilir; özellikle arızayı bulmak için söküm veya uzun bir teşhis gerekiyorsa. Ama bunu müşteriye ÖNCEDEN söylemeniz ve atölyedeki fiyat ilanında belirtmeniz gerekir. Müşteri işi yaptırırsa devis ücretinin iş tutarından düşülüp düşülmeyeceğini de baştan söyleyin.

İyi bir garaj devis'i parçayı ve işçiliği ayırır: her parça kendi fiyatıyla, işçilik saat ve saat ücretiyle ya da götürü olarak. Devis'in genel içeriği « Fransa'da devis nasıl hazırlanır » rehberinde anlatılıyor.

Faturea'da oto servis mesleğinde teklif ekranına bir « Araç » alanı eklenir: plaka ve o günkü kilometre belgenin başına basılır. Satırlara parça referansı ve iş türü (poste) verilebilir; iş türü verilen satırlar belgenin sonunda saatleri ve tutarları türe göre toplar — bir sigorta eksperinin okumak istediği döküm budur.

Dönüşümlü parça önerme zorunluluğu (PIEC)

Binek araç, hafif ticari araç ve iki-üç tekerlekli motorlu araçların bakım ve onarımını yapan bir tamirhane, belirli parça türlerinde müşteriye yeni parça yerine « ekonomi döngüsünden gelen » parçayı (pièces issues de l'économie circulaire, PIEC) seçme imkânı vermek zorundadır (Tüketici Kanunu art. L224-67). Bunlar, kullanılmış araçlardan sökülüp yeniden kullanıma hazırlanmış parçalardır.

1 Ekim 2024'ten beri yürürlükte olan listede şunlar var: sökülebilir kaporta parçaları, iç döşeme ve sele, yapıştırılmamış camlar, far ve optik parçalar, ve mekanik ya da elektronik parçalar. Mekanik parçalardan yürüyen aksam, direksiyon, fren ve yere bağlantı elemanlarının birleşik, aşınan ve sökülemeyen parçaları hariçtir.

• ✓İş ücretsiz yapılıyorsa, sözleşmeli garanti kapsamındaysa veya bir geri çağırma (rappel) kampanyasıysa.
• ✓Parça, onarım emrinde yazılı araç bekleme süresiyle uyumlu bir sürede bulunamıyorsa.
• ✓Tamirhane, parçanın çevre, halk sağlığı veya yol güvenliği için ciddi bir risk taşıdığını düşünüyorsa.

Bu üç durumda öneri zorunlu değildir; hangi durumlarda önermediğinizi müşteri kabul yerinde görebileceği şekilde ilan etmeniz de beklenir. Diğer bütün durumlarda müşteriye seçeneği sunduğunuzu gösterebilmelisiniz; en sağlam kanıt, onun imzalı cevabıdır.

Faturea'da araç bilgisi taşıyan her teklifin PDF'ine, müşterinin kendi eliyle dolduracağı bir onay sayfası eklenir; seçim kutuları boş gelir, müşteri işaretler ve imzalar.

⚠️ Müşterinin yerine kutuyu işaretlemeyin ve öneriyi sözlü yapıp geçmeyin: denetimde « önerdim » demek, imzalı bir sayfanın yerini tutmaz.

Onarım faturası: araç kimliği ve kilometre

Onarım bittiğinde müşteriye her faturada aranan genel bilgileri taşıyan bir fatura verirsiniz (« Faturada zorunlu bilgiler » rehberi). Bir araç faturasında bunlara uygulamada şunlar eklenir: aracın plakası ve modeli, faturanın düzenlendiği günkü kilometre, yapılan işlerin ayrıntısı, parçalar ve işçilik ayrı ayrı.

Kilometre ve plaka yalnızca bir formalite değildir. Araç satılırken bakım geçmişinin kanıtı bu faturalardır; bir garanti tartışmasında da işin hangi kilometrede yapıldığı belirleyicidir.

İşçiliği saatle faturalıyorsanız saat ücretini ve hesap şeklini (harcanan süre mi, üreticinin süre cetveli mi) belirtin. Götürü bir işse götürüde nelerin olduğunu müşteri sorduğunda gösterebilmelisiniz.

Faturea'da bir teklif veya faturadaki araç bilgileri gönderim anında donar: araç bir yıl sonra başka kilometreyle gelse bile eski belge değişmez. « Araçlar » ekranında her aracın kartı (plaka, marka, model, şasi no, sonraki muayene tarihi) ve o araca kesilmiş bütün teklif ve faturalar kilometreleriyle birlikte sıralanır.

Sökülen parçalar müşterinindir

Değiştirdiğiniz eski parça, parasını ödeyen müşterinin malıdır. Müşteri isterse ona geri vermeniz gerekir; bu, işin gerçekten yapıldığını da kanıtlar. Parçayı hurdaya atmadan önce müşteriye sorun ve cevabını onarım emrine yazın.

İstisnalar vardır: iş garanti kapsamında ücretsiz yapıldıysa, ya da yeni parça « échange standard » usulüyle takıldıysa (eski parça, yenilenmek üzere tedarikçiye iade edilen bir karşılıktır), eski parça müşteriye verilmez. Bu durumu da önceden söyleyin.

⚠️ Eski parçasını görmek isteyen müşteriye « attık » demek, en masum işi bile şüpheli gösterir.

Atölyede fiyat ilanı

Araç bakım ve onarımı yapan işletmeler fiyatlarını ilan etmek zorundadır (27 Mart 1987 tarihli bakanlık kararı). İlan girişte dışarıdan okunabilir olmalı ve müşterinin karşılandığı yerde de bulunmalıdır.

İlanda KDV dahil saat ücreti veya ücretleri, götürü işlerin KDV dahil fiyatları, saatin nasıl hesaplandığı ve devis'in ücretli olup olmadığı yer alır. Güncel içerik ve şekil için DGCCRF'nin sitesindeki « réparation automobile » sayfalarına bakın; ilan eksikliği bir denetimde ilk görülen şeydir.

KDV: onarımda oran %20

Araç bakım ve onarımında, parçada da işçilikte de KDV normal oran olan %20'dir. Konut yenilemesindeki indirimli oranların burada karşılığı yoktur (« Fransa'da KDV oranları » rehberi).

KDV muafiyetindeyseniz (franchise en base) faturanızda KDV olmaz ama muafiyet ibaresi zorunludur; ayrıntısı « KDV muafiyeti » rehberinde.

Sık yapılan hatalar

• ✓Onarım emrini imzalatmadan aracı içeri almak.
• ✓Söküm sırasında çıkan ek işi müşteriye sormadan yapmak.
• ✓Dönüşümlü parça seçeneğini sunmamak ya da cevabı yazılı almamak.
• ✓Faturaya plaka ve kilometreyi yazmamak.
• ✓Eski parçayı müşteriye sormadan atmak.
• ✓Atölyede güncel bir fiyat ilanı bulundurmamak.